रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन दोन दिवसांच्या भारत दौऱ्यावर आले आहेत. ४ आणि ५ डिसेंबरला होणाऱ्या २३व्या भारत–रशिया वार्षिक शिखर परिषदेत सहभागी होण्यासाठी ते नवी दिल्लीत दाखल झाले. या भेटीदरम्यान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्यासोबत त्यांच्या महत्त्वाच्या चर्चा होणार आहेत. चार वर्षांनंतर पुतिन यांचा हा पहिला भारत दौरा असल्याने राजनैतिक व सुरक्षा वर्तुळांचे लक्ष या भेटीवर केंद्रीत झाले आहे.
- Brain drain : भारतासमोरील वाढती बौद्धिक गळती
- IND vs PAK : 18व्या षटकातील ‘त्या’ कॅचनंतर टीम इंडियात तणाव? हार्दिक-कुलदीप वादाचा व्हिडीओ व्हायरल
- मोठी बातमी : शेतकऱ्यांचा सातबारा कोरा होणार? १९९० ते २०२५ दरम्यानच्या कर्जमाफीसाठी सरकारची हालचाल; १४ जिल्ह्यांना सर्वाधिक दिलासा
- युपीआयद्वारे काढता येणार पीएफची रक्कम, कशी आणि कधी; जाणून घ्या
- महाराष्ट्राचा अर्थसंकल्प ६ मार्चला; विधिमंडळाचे अधिवेशन २३ फेब्रुवारीपासून, मुख्यमंत्री फडणवीस मांडणार बजेट
‘पूप सुटकेस’ प्रोटोकॉल चर्चा रंगवणारा
या दौर्यातील सर्वाधिक चर्चेचा विषय म्हणजे पुतिन यांच्या सुरक्षेशी संबंधित अतिगोपनीय प्रोटोकॉल. प्रवासादरम्यान पुतिन यांचे मल अथवा मूत्रही टाकून दिले जात नाही. खास सुरक्षा पथक त्यांचा ‘ह्यूमन वेस्ट’ गोळा करून सील करते आणि तो थेट रशियाला परत पाठवला जातो. कारण साधे आहे — परदेशी गुप्तचर संस्थांनी या जैविक पदार्थातून पुतिन यांच्या आरोग्याची माहिती मिळवू नये.
खाजगी क्षणांमध्ये, अगदी बाथरूमला भेट देतानादेखील, त्यांच्यासोबत अंगरक्षक उपस्थित असतात, अशी माहिती विविध अहवालांमध्ये दिली गेली आहे.
अंगरक्षकांसाठी कठोर निकष
पुतिन यांच्या सुरक्षेची धुरा उच्च प्रशिक्षित अंगरक्षकांकडे असते. हे रक्षक फेडरल प्रोटेक्टिव्ह सर्व्हिस (FSO) अकादमीतून तयार होतात. निवड प्रक्रियेत शारीरिक क्षमतेबरोबरच मानसिक तंदुरुस्ती, पॉलीग्राफ चाचणी, पार्श्वभूमी तपासणी आणि परदेशी भाषांचे ज्ञान महत्त्वाचे मानले जाते.
उंची : ५.८ ते ६.२ फूट
वजन : ७५ ते ९० किलो
कडक हिवाळ्यात काम करण्याचे प्रशिक्षण
वयोमर्यादा : ३५ व्या वर्षी अनिवार्य निवृत्ती
अलीकडेच उत्तर कोरियाचे हुकूमशहा किम जोंग उन पुतिन यांच्या अत्यंत जवळ येऊ नयेत, यासाठी रक्षकांनी भक्कम सुरक्षा रिंग तयार केल्याचा उल्लेख केला जातो.
बॉडी डबल्सचा मुद्दा
गेल्या काही वर्षांपासून पुतिन कधी कधी “बॉडी डबल्स” वापरतात, अशी चर्चा होत असते. विशेषतः सार्वजनिक कार्यक्रम, मोठ्या जमावात किंवा जोखीम वाढण्याची शक्यता असताना हा पर्याय वापरला जातो, असा दावा काही अहवालांमध्ये करण्यात आला आहे.
युक्रेनचे लष्करी प्रमुख मेजर जनरल किरिल बुडानोव्ह यांनी याबाबत सर्वाधिक ठळक दावा केला होता — पुतिन यांच्याकडे किमान तीन बॉडी डबल्स आहेत आणि त्यांच्यापैकी काहींवर प्लास्टिक सर्जरीही करण्यात आल्याचे त्यांनी म्हटले होते. मात्र, रशियन अधिकृत संस्थांनी हे दावे नेहमी नाकारले आहेत.
‘ऑरस सेनाट’ : चार टायर्स पंक्चर झाले तरी धावणारी कार
दिल्ली विमानतळावर उतरल्यानंतर पुतिन यांचा प्रवास त्यांची खास सरकारी कार Aurus Senat मध्ये होतो. ही कार पूर्णपणे बुलेटप्रूफ असून ग्रेनेड आणि स्फोटकांपासून संरक्षण देते. आपत्कालीन ऑक्सिजन, अग्निशमन प्रणाली आणि कमांड कंट्रोलसाठी प्रगत तंत्र असलेली ही कार खास लष्करी तंत्रज्ञानाने विकसित करण्यात आली आहे.
सर्वात विशेष वैशिष्ट्य म्हणजे —
कारचे चारही टायर्स पंक्चर झाले तरीही वाहन पुढे वेगाने धावू शकते.
कमाल वेग २४९ किमी प्रति तास असल्याचे सांगितले जाते.
अन्न सुरक्षा आणि वैयक्तिक प्रयोगशाळा
दौऱ्यात पुतिन यांचे अन्न सुरक्षिततेला सर्वाधिक प्राधान्य दिले जाते. त्यांच्यासोबत एक मोबाईल लॅबोरेटरी असते जी अन्नातील विषारी पदार्थ किंवा रासायनिक घटकांची तपासणी करते. हॉटेलचे स्वयंपाकी वापरले जात नाहीत. त्यांच्या स्वतःच्या स्वयंपाकी आणि हाऊसकीपिंग कर्मचारी रशियाहून येतात.
सुरक्षा पथक एक महिना आधी हॉटेलची तपासणी करते
सर्व अन्न पदार्थ आणि स्वयंपाक साहित्य पूर्व-तपासणीद्वारे बदलले जाते
त्यांच्या टीमसाठी स्वतंत्र लिफ्टची मागणीही केली जाते
पुतिन यांचे शेफसुद्धा प्रशिक्षित लष्करी कर्मचारी असतात.
भेटीचे महत्त्व
पुतिन यांचा भारत दौरा राजकीय, आर्थिक आणि भू-रणनीतिकदृष्ट्या महत्त्वाचा मानला जातो. रक्षा सहकार्य, ऊर्जा, व्यापार आणि भू-राजकीय संतुलन या विषयांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. युक्रेन युद्धानंतर दोन्ही देशांमधील नातेसंबंधांबाबत जगाचे लक्ष या परिषदेकडे लागले आहे.
दौर्यातील एका बाजूला उच्चस्तरीय राजनैतिक संवाद तर दुसऱ्या बाजूला पुतिन यांच्या सुरक्षेला दिलेले अलौकिक महत्त्व — दोन्ही गोष्टींमुळे हा दौरा सर्वार्थाने चर्चेचा विषय ठरला आहे.