सोलापूर जिल्ह्यासह पुणे आणि अहमदनगर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसाठी मोठी आनंदाची बातमी आहे. राज्यातील महत्त्वाच्या जलस्रोतांपैकी एक असलेले उजनी धरण यंदा पूर्ण क्षमतेने, म्हणजेच 100 टक्के भरले आहे. जलसंपदा विभागाच्या आकडेवारीनुसार, धरणात 117 टीएमसीहून अधिक पाणीसाठा उपलब्ध असून, त्यामुळे पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा आणि सिंचनासाठी आवश्यक जलस्रोत मुबलक प्रमाणात मिळणार आहे.
धरणाची महत्वाची भूमिका
उजनी धरण हे पुणे, सोलापूर आणि अहमदनगर जिल्ह्यांसाठी सिंचन व पिण्याच्या पाण्याचा प्रमुख स्रोत मानला जातो. नदी व कालव्यांच्या माध्यमातून या तिन्ही जिल्ह्यांतील लाखो नागरिक आणि शेतकऱ्यांचा जीवनावश्यक पाण्याचा प्रश्न या धरणावर अवलंबून आहे. पावसाचे अनियमित प्रमाण, दुष्काळी सावट आणि वाढती मागणी यामुळे गेल्या काही वर्षांत धरण पूर्ण क्षमतेने भरणे कठीण झाले होते. मात्र यावर्षी पावसाळ्याच्या पहिल्याच टप्प्यात झालेल्या चांगल्या पावसामुळे धरणातील जलसाठा विक्रमी वेगाने वाढला.
इतिहासातील विशेष नोंद
उजनी धरणाच्या इतिहासात प्रथमच यंदा जून महिन्यातच धरणाने 75% क्षमतेचा टप्पा गाठला. पावसाच्या सातत्यपूर्ण आगमनामुळे काही आठवड्यांतच पाणीपातळी वाढत गेली आणि ऑगस्टच्या सुरुवातीला धरणाने शंभर टक्क्यांचा टप्पा पार केला. उजनी धरणाची अधिकृत क्षमता 121 टीएमसी आहे, परंतु 117 टीएमसी पाणीसाठ्यावर ते 100% भरलेले मानले जाते.
पावसाचा हंगाम आणि पाणीसाठ्यात वाढ
यावर्षी पावसाळ्याच्या सुरुवातीला चांगला पाऊस झाला, मात्र जुलै महिन्यात काही भागात उघडीप राहिली. तरीसुद्धा, ऑगस्ट महिन्याच्या सुरुवातीपासूनच राज्याच्या विविध भागांत मुसळधार पावसाने हजेरी लावली. अनेक ठिकाणी नदी-नाले दुथडी भरून वाहू लागले आणि धरणांच्या पाणीसाठ्यात जलद वाढ झाली. उजनी धरणाच्याही पाणलोट क्षेत्रात सलग पावसामुळे लाखो घनमीटर पाण्याची दररोज भर पडत गेली.
शेतकऱ्यांच्या चेहऱ्यावर समाधान
धरण शंभर टक्के भरल्यानंतर शेतकऱ्यांनी आनंद व्यक्त केला आहे. यामुळे खरीप हंगामासाठी आवश्यक सिंचन सोयीस्कर होणार असून, पिण्याच्या पाण्याची टंचाईही मोठ्या प्रमाणावर टळेल. गेल्या काही वर्षांत उन्हाळ्यात पाणी पातळी झपाट्याने खाली जात असल्याने शेतकऱ्यांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागायचा, मात्र यंदा पुरेसा साठा असल्यामुळे परिस्थिती तुलनेने चांगली राहील अशी अपेक्षा आहे.