डिजिटायझेशन वाढल्यानंतर आर्थिक व्यवहारांवर नजर ठेवण्यासाठी इन्कम टॅक्स विभागाची प्रणाली आणखी सक्षम झाली आहे. आता बँका, पोस्ट ऑफिस, म्युच्युअल फंड हाऊसेस आणि रजिस्ट्री विभाग दरवर्षी SFT (Statement of Financial Transactions) रिपोर्ट पाठवतात. यात नागरिकांच्या मोठ्या किंवा संशयास्पद व्यवहारांची सविस्तर नोंद असते. त्यामुळे कोणत्याही अनियमित ट्रांझक्शनवर विभागाची “करडी नजर” आहे. खाली दिलेले 10 व्यवहार योग्यरीत्या न केल्यास तुमच्या खात्यावर तातडीने चौकशी होऊ शकते.
- Brain drain : भारतासमोरील वाढती बौद्धिक गळती
- IND vs PAK : 18व्या षटकातील ‘त्या’ कॅचनंतर टीम इंडियात तणाव? हार्दिक-कुलदीप वादाचा व्हिडीओ व्हायरल
- मोठी बातमी : शेतकऱ्यांचा सातबारा कोरा होणार? १९९० ते २०२५ दरम्यानच्या कर्जमाफीसाठी सरकारची हालचाल; १४ जिल्ह्यांना सर्वाधिक दिलासा
- युपीआयद्वारे काढता येणार पीएफची रक्कम, कशी आणि कधी; जाणून घ्या
- महाराष्ट्राचा अर्थसंकल्प ६ मार्चला; विधिमंडळाचे अधिवेशन २३ फेब्रुवारीपासून, मुख्यमंत्री फडणवीस मांडणार बजेट
—
1. बँकेत 10 लाखांपेक्षा जास्त रोख जमा
एका आर्थिक वर्षात 10 लाख किंवा अधिक रोख जमा झाल्यास बँक थेट आयकर विभागाला रिपोर्ट करते. हे बेकायदेशीर नाही, परंतु विभाग सोर्सची पडताळणी करतो. गिफ्ट, प्रॉपर्टी विक्री किंवा बिझनेस इन्कम असल्यास पुरावे सज्ज ठेवणे आवश्यक.
2. वारंवार मोठ्या प्रमाणात रोख रक्कम काढणे
तुमच्या घोषित उत्पन्नाच्या तुलनेत मोठ्या प्रमाणात कॅश विथड्रॉल झाल्यास हा संशयास्पद व्यवहार ठरतो. अचानक वाढलेली कॅश मूव्हमेंट विभाग तपासू शकतो.
3. मोठे क्रेडिट कार्ड बिल भरताना दक्षता
तुमची सॅलरी कमी असूनही दर महिन्याला मोठे क्रेडिट कार्ड बिल पेमेंट होत असल्यास विभाग तुमच्या इन्कम-ITR मधील विसंगती शोधायला सुरूवात करतो.
4. अनेक बँक अकाऊंट आणि लपवलेले व्याज
आज पॅन-आधार लिंकिंगमुळे प्रत्येक व्यवहाराची नोंद विभागाला दिसते. FD, सेव्हिंग अकाऊंट किंवा इतर स्रोतांचे व्याज ITR मध्ये न दर्शविल्यास नोटीस येणे निश्चित.
- Brain drain : भारतासमोरील वाढती बौद्धिक गळती
- IND vs PAK : 18व्या षटकातील ‘त्या’ कॅचनंतर टीम इंडियात तणाव? हार्दिक-कुलदीप वादाचा व्हिडीओ व्हायरल
- मोठी बातमी : शेतकऱ्यांचा सातबारा कोरा होणार? १९९० ते २०२५ दरम्यानच्या कर्जमाफीसाठी सरकारची हालचाल; १४ जिल्ह्यांना सर्वाधिक दिलासा
- युपीआयद्वारे काढता येणार पीएफची रक्कम, कशी आणि कधी; जाणून घ्या
- महाराष्ट्राचा अर्थसंकल्प ६ मार्चला; विधिमंडळाचे अधिवेशन २३ फेब्रुवारीपासून, मुख्यमंत्री फडणवीस मांडणार बजेट
5. अघोषित स्रोतातून आलेली मोठी रक्कम
मित्रांकडून घेतलेले कर्ज, गिफ्ट किंवा सेव्हिंग्स म्हणून जमा केलेली रक्कम जर कागदोपत्री सिद्ध नसेल तर ती अघोषित उत्पन्न मानली जाते आणि त्यावर कराबरोबरच पेनल्टीही लागू शकते.
6. 30 लाखांपेक्षा जास्त किंमतीची मालमत्ता खरेदी-विक्री
30 लाखांवरील व्यवहार रजिस्ट्री कार्यालयाकडून थेट आयकर विभागाकडे जातो. मालमत्ता खरेदीसाठी लागलेली रक्कम वैध मार्गाने आली आहे का याची छाननी केली जाते.
7. विदेशातील खर्च आणि ट्रान्सफर
10 लाखांहून अधिक परदेश प्रवास, शिक्षण, उपचार किंवा फॉरेक्स कार्डवरील खर्च झाल्यास ही माहितीही SFT मध्ये जाते. विभाग तुमचे उत्पन्न आणि खर्च यांची तुलना करतो.
8. निष्क्रीय खात्यात अचानक मोठी रक्कम
दीर्घकाळ वापर नसलेल्या खात्यात अचानक मोठी रक्कम जमा झाली तर तो व्यवहार संशयास्पद मानला जातो. विभाग मूळ स्त्रोतांची चौकशी करतो.
9. व्याज व डिविडेंडमधील गडबड
म्युच्युअल फंड डिविडेंड, एफडी व्याज किंवा बचत खात्यावरील व्याज ITR मध्ये न दाखवल्यास त्याची माहिती विभागाच्या ऑटो-मॅचिंग सिस्टीमकडे जाते आणि त्वरित अडचण निर्माण होऊ शकते.
10. दुसऱ्यांसाठी पैसे ट्रान्सफर करणे
तुमच्या खात्यातून वारंवार इतरांच्या पैशांची देवाणघेवाण होत असल्यास ते बेनामी किंवा मनी लॉन्ड्रींग मानले जाऊ शकते. नातेवाईक असले तरीही हा नियम लागू होतो.
—
टॅक्स विभाग हे सर्व कसे पकडतो?
दरवर्षी सर्व बँका, वित्तीय संस्था, रजिस्ट्री ऑफिस आणि पोस्ट ऑफिस SFT रिपोर्ट पाठवतात. PAN-अाधारशी जोडलेल्या या डेटाची तुलना तुमच्या ITR, खर्च आणि जमा रकमेबरोबर केली जाते. कोणतीही विसंगती दिसताच सिस्टम लाल झेंडा दाखवते आणि तपासणी प्रक्रिया सुरू होते.
आर्थिक व्यवहार पूर्णपणे कायदेशीर ठेवणे, दस्तऐवज व्यवस्थित राखणे आणि ITR मध्ये संपूर्ण माहिती देणे अत्यंत आवश्यक आहे. एक छोटी चूकही मोठ्या अडचणीला निमंत्रण देऊ शकते.