सोशल मीडियावर काही दिवसांपासून एक फोटो मोठ्या प्रमाणावर चर्चेत आहे. यात मेट्रोमध्ये बसलेला एक भारतीय तरुण आणि त्याच्या शेजारी हसत बसलेली एक मुलगी दिसते. चेहऱ्यावर ताण, थकवा आणि मनात चिंतेची छाया असलेला तरुण… आणि निश्चिंत, स्मितहास्य करणारी मुलगी. या एका फ्रेमने लाखो लोकांना आकर्षित केलं. फोटोसोबत अशी कहाणी जोडण्यात आली की त्यामुळं तरुणाचं आयुष्यच बदललं. मात्र पत्रकारितेच्या तपासात ही कथा बनावट निघाली.
व्हायरल कथा कशी रंगवली गेली?
सोशल मीडिया पोस्टनुसार, हा फोटो जर्मनीच्या मेट्रोमध्ये काढला गेला. शेजारी बसलेली मुलगी ही प्रसिद्ध ‘गेम ऑफ थ्रोन्स’ची अभिनेत्री मेसी विलियम्स असल्याचा दावा करण्यात आला. कथेनुसार, हा भारतीय युवक जर्मनीत बेकायदेशीररीत्या राहत होता. परवाना नव्हता, खिशात पैसे नव्हते आणि रोजच्या भीतीत तो मेट्रोने प्रवास करायचा.
- Brain drain : भारतासमोरील वाढती बौद्धिक गळती
- IND vs PAK : 18व्या षटकातील ‘त्या’ कॅचनंतर टीम इंडियात तणाव? हार्दिक-कुलदीप वादाचा व्हिडीओ व्हायरल
- मोठी बातमी : शेतकऱ्यांचा सातबारा कोरा होणार? १९९० ते २०२५ दरम्यानच्या कर्जमाफीसाठी सरकारची हालचाल; १४ जिल्ह्यांना सर्वाधिक दिलासा
- युपीआयद्वारे काढता येणार पीएफची रक्कम, कशी आणि कधी; जाणून घ्या
- महाराष्ट्राचा अर्थसंकल्प ६ मार्चला; विधिमंडळाचे अधिवेशन २३ फेब्रुवारीपासून, मुख्यमंत्री फडणवीस मांडणार बजेट
या व्हायरल पोस्टमध्ये असंही सांगण्यात आलं की, फोटो पाहून एका नामवंत मासिकाने त्याचा शोध घेतला आणि अखेरीस त्याला पोस्टमॅनची नोकरी ऑफर केली. ८०० युरो पगार, वैध राहण्याचा परवाना आणि नवीन जीवन… एक फोटो आणि नियतीचा पूर्ण बदल — असा दावा सोशल मीडियावर पसरला.
वास्तविकता वेगळी
मात्र या कथेतल्या आकर्षणामागे सत्य वेगळं आहे. आंतरराष्ट्रीय फॅक्ट चेकर्स आणि सत्यापन करणाऱ्या वेबसाईट्सनी तपास केल्यावर पुढील गोष्टी स्पष्ट झाल्या:
फोटो जर्मनीचा नसून लंडनमधील असल्याचं आढळलं.
हा फोटो २०२५ मधला नव्हे तर २०१९ मधला असल्याचा निष्कर्ष काढण्यात आला.
या कथेशी डेर स्पीगलचा कोणताही संबंध नाही.
पोस्टमॅनची नोकरी किंवा परवाना मिळाल्याचा पुरावा नाही.
फोटोतील मुलगी ही सामान्य विद्यार्थिनी, प्रसिद्ध अभिनेत्री नव्हे.
ग्रोक एआय आणि अनेक फॅक्ट-चेक पोर्टल्सनेही या वायरल पोस्टमधील दावे फेटाळून लावले.
फोटो खरा, कथा खोटी
फोटो मात्र खरा आहे. मेट्रोमध्ये दोन अनोळखी लोक — मुलगी आरामात, हसरी; तरुण शांत, थकलेला. दोन चेहऱ्यांतील हा विरोधाभास, दोन वेगळ्या जगांची भेट. याच कारणामुळे फोटो आकर्षक ठरला आणि त्यावर कल्पित कथा बांधली गेली.
लोकांनी तो पुढेपुढे शेअर केला, प्रेरणादायी उदाहरण मानलं. पण तपासात हे स्पष्ट झालं की — फोटोच्या मागे कोणतीही वास्तविक नाट्यमय कथा नाही.
सोशल मीडियावर व्हायरल होणाऱ्या कथांसोबत भावना जोडल्या जातात. काही वेळा त्या प्रेरणादायी वाटतात, काही वेळा मनाला स्पर्श करतात. मात्र प्रत्येक वेळी त्या सत्य असतातच असे नाही.
मेट्रोतील हा व्हायरल फोटो त्याचं उदाहरण आहे. दृश्य खरे, पण कथा बनावट. त्यामुळे व्हायरल पोस्ट पाहताना एक पाऊल मागे घेऊन विचार करणं गरजेचं आहे.